چرا خوب سخن بگوییم؟

اهمیت سخن:

خداوند مهربان در قرآن مجید کتاب زندگی به ویژگی‌های برای سخن گفتن اشاره می‌فرماید:

قولو للناس حسنا با مردم به نیکویی سخن بگویید.

قولا بلیغا: شیوا و رسا سخن بگویید

قولا معروفا: پسندیده سخن گفتن

حتی در آیه ۴۴ سوره طه، زمانی که حضرت موسی (ع) برای سخن گفتن با فرعون از جانب پروردگار مامور می‌شود به او امر می شود با کلام نرم و مهربانانه با او سخن بگوید. فقولا له قولا لینا.

و در عین حال کلام باید محکم و استوار باشد. قولا سدیدا.

قولا کریما: کریمانه و بزرگوارانه

 
سخن گفتن در ادبیات و فرهنگ کهن ما هم همواره جایگاه ویژه‌ای داشته. اینکه سعدی یکی از هشت باب گلستان را به آداب صحبت اختصاص داده یکی از مصادیق جایگاه والای سخن گفتن هست.
 

اما چگونه سخنی را باید بر زبان راند؟

اندیشه قبل از سخن:

سعدی در گلستان چه زیبا بیان می‌کند: اول اندیشه وانگهی گفتار

روایات بسیاری در این زمینه در تعالیم دینی ما وجود دارد از جمله اینکه

امام هادى علیه السلام : نادان، اسیر زبان خویش است.

امام على علیه السلام : تا سخن را به زبان نیاورده اى، سخن در بند توست. همین که آن را به زبان آوردى، تو در بند سخن در مى آیى.

پیامبر اکرم(ص) میفرماید: گفتار نیک باعث افزایش روزی ثروت  و طول عمر میگردد

 

اما چه جور اندیشه‌ای؟ اندیشه مثبت

تا فکر و اندیشه مثبت نباشد، بازده مثبت نخواهد داشت.

 

شاید شما هم به خاطر داشته باشید که در گذشته بزرگترهامون همیشه میگفتند حرف خوب بزنید!

منظور از حرف خوب چیست؟ همان کلام خیر.

پیامبر رحمت و مهربانی می‌فرماید من کان یومن بالله و الیوم الاخر فلیقل خیرا او یسکت

کسی که به خدا و روز قیامت ایمان دارد کلام خیر برزبان جاری می‌کند یا سکوت می‌کند.

 

بسیاری از شما عزیزان با قانون جذب آشنا هستید. اینکه اگر ما خیر و خوبی را منتشر کنیم، روی کائنات اثر مثبت می‌گذارد و خیر و خوبی در نهایت به سوی خود ما بر می‌گردد. پس اگر طالب خوبی هستیم، باید نیکی کنیم.

تصور کنید اگر با کمک هم جهانی را بسازیم سرشار از انسانهایی که خیر و خوبی را برای همگان می‌خواهند…و به قول حضرت حافظ عالمی دیگر بباید ساخت وز نو آدمی…

 

و کلام آخر اینکه

اعتقاد به گفته: چیزی را بگوییم که قلبا به آن معتقد هستیم. مخاطب هوشمند است و متوجه خواهد شد.

سخن کز جان برون آید  نشیند لاجرم بر دل

 

اما بعد از اینکه به ویژگی‌های یک کلام مناسب آگاه شدیم، باید بتوانیم منظورمان را هم بیان کنیم.

راهکاری که بعد از مطالعه و تجربه در این زمینه به شما عزیزان پیشنهاد می‌دهم این است که

ابتدا ببینیم چه می‌خواهیم بگوییم؟ هسته اصلی سخن حافظ چه زیبا گفته است: چون جمع شد معانی گوی بیان توان زد

دوم ببینیم به چه کسانی و در چه فضایی قرار هست صحبت کنیم؟ مخاطب شناسی

در نهایت کلام را به اصطلاح در زرورق می‌پیچیم و با بهترین بیان مطرح می‌کنیم. زیباسازی کلام

افزایش حجم تنفس

کلید داشتن صدای گرم و تاثیرگذار، تنفس صحیح دیافراگمی یا شکمی است. به صورت کاملا ساده یعنی اینکه سعی کنید موقع نفس کشیدن، به جای قفسه سینه، شکمتان بالا و پایین برود. موقع دم به گونه ای هوا را به داخل ریه بکشید که گویی با احشاء شکمی تنفس می کنید. درست مثل یک دستگاه مکنده قوی که سعی دارد هوا را با با حجم بیشتری به درون خود بکشد. سپس نفس را حبس کنید و سعی کنید به آرامی عمل بازدم را انجام دهید. هر چقدر بازدم را طولانی تر کنید مفید تر خواهد بود.

حجم تنفس خود را با تمرینهای مناسب افزایش دهید. مانند شمردن اعداد در بازدم و تمرین افزایش تعداد این اعداد. یعنی موقع بازدم شروع به شمردن اعداد از یک تا جایی که می توانید کنید. در هر بار تمرین سعی کنید این زمان را طولانی تر کنید و اعداد بیشتری را بشمارید. مثلا اگر در یک بازدم تا عدد ۴۰ شمردید، در بازدم بعدی سعی کنید این شمارش تا عدد ۴۵ افزایش پیدا کند. هر چه می توانید بازدم را به عدد بالاتری برسانید.

یکی دیگر از تمرینهای مناسب برای افزایش حجم تنفس، قراردادن یک برگه کاغذ روی دیوار است. به این صورت که سعی کنید با استفاده از بازدم قوی، کاغذ را روی دیوار نگه دارید. زمان را یادداشت کنید و سعی کنید هر بار زمان طولانی تری کاغذ را روی دیوار نگه دارید.

تمرین شمع هم میتواند تمرین خوبی باشد. یک شمع را روشن کنید و در فاصله دو متری آن قرار بگیرید. سعی کنید با استفاده از قدرت بازدم آن را خاموش کنید. میتوانید این فاصله را به مرور بیشتر کنید.

چگونه کلام خود را شروع کنیم؟

توجه داشته باشید که شما در لحظات اول سخن گفتن، توسط افراد قضاوت خواهید شد. پس بهترین وجه خودتان را به نمایش بگذارید. در ابتدای سخنرانی، کلام شما به هیچ عنوان مورد توجه حاضرین نیست، بلکه احساسی که با دیدن شما پیدا میکنند بسیار اهمیت دارد. تلاش کنید تا خود واقعی تان باشید تا به مخاطب شما احساس تصنعی بودن دست ندهد. قبل از شروع سخنرانی تصویرسازی ذهنی مثبت انجام دهید و به خودتان القا کنید بهترین سخنرانی را خواهید داشت.

3d human give a lecture behind a podium

زمانی که به جایگاه سخنرانی دعوت می شوید، با اقتدار و با گردنی افراشته وارد جایگاه شوید. قبل از شروع صحبت به تمام حاضرین با مهربانی نگاه کنید تا شما و مخاطب حس بهتری پیدا کنید. صحبت خود را با اقتدار و محکم شروع کنید تا مطمئن‌تر به نظر بیایید.

میتوانید سخن خود را با طرح یک پرسش مرتبط با موضوع شروع کنید تا ذهن مخاطب از همان لحظه اول درگیر صحبتهای شما شود. برای برقراری ارتباط با مخاطب میتوانید صحبت خود را با طرح یک داستان مرتبط با موضوع بحث شروع کنید.

آداب حضور در جلسات رسمی

سلام دوستان. قطعا برای شما عزیزان بارها پیش آمده که به جلسه ای دعوت شده اید که قرار است در آنجا صحبت کنید و یا فقط حضور داشته باشید. حتما میدانید که هر چیزی آدابی دارد. ما در این نوشتار قصد داریم ببینیم آداب فن بیان و حضور در جلسات رسمی چیست. این موارد را به صورت تیتروار و کلی در این نوشتار میتوانید ملاحظه فرمایید. در بخشهای دیگر سعی میکنیم مواردی را که ضرروی است بیشتر بسط دهیم.

  1. اگر در جلسه‌ای شرکت می‌کنید، از قبل برای صحبت کردن احتمالی آماده باشید. حتی اگر با شما هماهنگ نشده باشد.
  2. قبل از شروع جلسه، در خصوص آن اطلاعات کافی کسب کنید: موضوع جلسه، تعداد افراد حاضر در جلسه، افراد حاضر در جلسه، سطح جلسه و… .
  3. در جلسات حتما برگه یادداشت و خودکار به همراه داشته باشید و نکات مهم را به همراه تاریخ یادداشت کنید.
  4. لباس رسمی و مناسب جلسه بپوشید. آنچه در ابتدا مورد توجه مخاطب قرار میگیرد، پوشش لباس و آراستگی شماست.
  5. بهداشت دهان و بدن را جدی بگیرید و همیشه از معطر بودن خود مطمئن شوید. امام صادق (ع) می فرماید: عطر زدن از سنتهای پیامبران است.
  6. در هر جلسه ای که حضور دارید، احترام به سخنران و سایرین را با سکوت کردن و گوش سپردن به صحبتها رعایت کنید. احترام به دیگران، احترام به شخصیت خودتان است.
  7. برای آنکه گوینده خوبی باشید، نخست باید شنونده خوبی باشید. در جلسات به سخنان دیگران کاملا گوش دهید نه اینکه در ذهن خود جملاتی را که قرار است بر زبان جاری کنید مرور کنید.
  8. مثل یک شنونده باهوش و مشتاق با تمام حواس خود در جلسات شرکت کنید.
  9. اگر سخنران از شخص خاصی سوال پرسید، سعی نکنید به آن شخص کمک کنید. بلکه منتظر شوید تا او پاسخ دهد. در صورت نیاز به شما اعلام می شود.
  10. اگر یکی از حضار از سخنران سوالی پرسید، هرگز شما پاسخ ندهید، با اینکار نظم جلسه را بر هم خواهید زد.
  11. وقتی سخنران مشغول سخن گفتن است، هرگز به طور ناگهانی تکه نیندازید! علاوه بر اینکه اصلا کار بامزه ای نیست، از ادب نیز به دور است.
  12. از جویدن آدامس در جلسات رسمی خودداری کنید.
  13. مراقب نوشیدنی ها باشید! مراقب باشید موقع نوشیدن چای و … صدای اضافه ایجاد نکنید و با صدا هورت نکشید.
  14. خمیازه نکشید و اگر به صورت ناگهانی مجبور به این کار شدید، دستان خود را جلوی دهانتان بگذارید. برای جلوگیری از خمیازه کشیدن، آب بنوشید تا اکسیژن لازم را به بدن برسانید.

معرفی پروین جلیلوند

به نام یکتا خالق بی همتا
زیباترین واژه آغاز کلام، سلام، نثار یکایک شما عزیزان.

من پروین جلیلوند، مجری صحنه همایشهای علمی و فرهنگی، کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی و دارای مدرک پیشرفته گویندگی و اجرا از موسسه شهریاران سخن و مدرسه عالی رسانه هستم.

دارای مدالیون میکروفن طلایی با اخلاق ترین مجری صحنه در نهمین جشنواره مجریان و هنرمندان صحنه ایران (جشنواره سعدی) و لوح تقدیر بیست مجری برتر صحنه ایران هستم.

بسیار خرسندم فرصتی فراهم شد تا آموخته هایم را با شما عزیزان در اینجا به اشتراک بگذارم.

teaser-pj